کتاب لالایی با شیپور

این کتاب شامل بریده­هایی از گفتار احمد شاملو است که زیرعنوان اغراق­آمیز گزین گویه­ها و ناگفته­های احمد شاملو به چاپ رسیده است.

از این مقوله­ی پیچیده و حتما قضایی  بگذریم که چگونه می توان ناگفته­های کسی را بازگفت و به این پاسخ ساده قناعت کنیم که  این مورد در بازار کبوتران کلنگی که بر گنبد شعر بامدادی می چرخند  چیزی جز دانه پاشی ناشیانه نیست!

بخش عمده کتاب شامل حرفهایی­ست که شاملو  بی­پروا و بی­باور به انعکاس  در مجموعه­ای قطور به زبانش آورده و از این منظر کتاب لالایی با شیپور ادامه­ی کتاب تخریبی نورالدین سالمی (ده سال با شاملو) است.

این مجموعه نمونه­ی روشنی از کتاب­سازی بجای کتاب­نویسی­ست و به خوبی مراحل دشوار دگردیسی و تکه پاره شدن نویسنده­ی غایب را به نمایش می گذارد.

دلیل مرخم  جمع­آوری­کننده در تکه پاره کردن شعر شاملو به بافت مفهومی اثر اشارتی ندارد بلکه به شدت عامیانه­گی در مصرف شعر وی  اشاره می کند:

 " از سوی دیگر می بینیم که عامه نیز- که درکی از شعر معاصر ندارند- در این قضیه پیشاپیش ما حرکت کرده و دست به گزینش گزین­سروده­ها زده­اند."

و مفهوم افاضات چنین است که باید هرچه زودتر و پیش از این که عوام به گزینش نابجای گزین­سروده­های معاصردست بزند به تاراج عدوانی آن  آستین بالا بزنیم! زیرا دست­اندازی آنان تصرف را توجیه کرده است!

و در ادامه­­ی این دیباچه­ی مرخم چنین مستفاد می­شود:

" عوام در نامه­ها و شعرها از گزین سروده­های شعر معاصر تقویم­ها- تابلوها- کارت­پستال­ها و دفاتر خاطرات می­سازند پس ما چرا کتاب نسازیم!"

از مقدمه­ی شش صفحه­ا­ی گزینش­گر می­توان دریافت که تسلطی به زبان فارسی ندارند و صرفا به ساختارهای صوری کلام که امروزه مد شده است به نادانی خود قبای روشنفکری پوشانده­اند:

عباراتی چون: روشنی­یاب (بجای روشنی­بخش)

                  رخ­پوشیده است بجای رخ­نموده است ( رخ را به معنای چهره گرفته است!)

                  کثرت پاره­ای (لامفهوم)

                  مخلص کلام بجای خلوص کلام

لامفهومی و بزرگ نمایی ادامه دارد:

"چقدر باید شاعر بود تا گزین گویه­وار به شعر رسید؟ !

چقدر باید نگاه کرد در سرعت هستی تا ناگاه امتدادی خرد از زلالیت هستی از برابرفهم بگذرد ونام آن را شعر گذاشت؟

وقتی با گزین­گویه تفسیر شوی هنوز شعری! بیشتر از همیشه شعری! من برای هر گزین گویه تنها یک اسم قائلم ، اسمی که مادرش می گذارد!"

این لاطائلات در بخش مقدمه به خوبی گویای سطحی بودن کار نقد شعر شاملوست، بازیگوشانه و کم مسئولیت.

از آن گذشته نیمی از کتاب 470 صفحه­ای به بریده­های اشعار شاملوی بدشانس اختصاص یافته تا این کتاب­سازی را حجیم­تر و مهم­تر از آنچه نیست عرضه کند.

برای جلوگیری از پخش چنین اثر بی­ارزشی مراحل قانونی را سپری خواهیم کرد شاید در آینده از گزین­گویه بر نوار جوراب زنانه و جعبه شکلات پرهیز شود.                  

سیروس شاملو